पारिजातले राजपुत्री थिइन् । उनको आँखाले सूर्यलाई त्याग गर्दा उनीको आत्मा उठ्नु भएको थियो। उनी आत्महत्या गरे र उनको दाहसंस्कार हुन्छ । त्यो स्थानबाट एउटा पौधा उत्पन्न भएको थियो, जो पारिजात थियो । पारिजातको फूल महिलाको नाकको फुलीझैँ फक्रिएको हुन्छ र सेतो रङ्गको हुन्छ। फूलीको नली सुन्तले रंगमा अलि पहेँलो पहेँलो हुन्छ। पारिजातको फूल संग इन्द्र, कुवेर, कृष्ण र सत्यभामा समेत मोहित भएका शास्त्रोक्तिहरू जुडिन्छन् ।

यी फूलहरू रातको सन्नाटामा ढुङढुङी फुल्दछन् तर सूर्योदय हुँदा सबै झरी पनि हाल्छन्। शायद यी फूलहरूलाई सूर्यले तिरस्कार गर्छन्। यो फूल साँझदेखि प्रिय देवताहरूको हुनुपर्छ र यसलाई बटुल्न, पारिजातको बोटमा मुनित चोखो कपडा वा नाङ्लो ओछ्याउने प्रथापना छ। यी फूलहरूलाई बोटबाट टिप्न हुँदैन र यो प्रचलित भ्रममा पनि पाप लाग्छ भन्ने विश्वास छ। यो वनस्पतिको नाम आर्वोट्रिस्टिस हो र यसलाई दुःखित वृक्ष भनिन्छ। यो फूलको सुगन्ध र रातको महक लिएर कतैकतै यो फूललाई रातकी रानी पनि भनिन्छ।

आउनुहोस्, महिनाबारीको समयमा धेरै रगत बाहिर हुने, घाउ, लामो खालको ज्वरो, दम, कफ, कब्जाको ब्यथा, जोर्नी र मांसपेशी दुख्ने रोगले दुखेको कपाल, फुल्ने र झर्नेमा पातको रस खानुपर्छ। पातलाई पानीमा हाली मधुरो आगोमा पकाउने र साइटिकामा लड्ने तरिकाले दलिन्छ। फूल र पातलाई तातो पानीमा हाली सुकाएर महिलालाई खाउन पार्ने छिटो साल–नाल झर्छ ।

आउनुहोस्, महिनाबारीको समयमा धेरै रगत बाहिर हुने, घाउ, लामो खालको ज्वरो, दम, कफ, कब्जाको ब्यथा, जोर्नी र मांसपेशी दुख्ने रोगले दुखेको कपाल, फुल्ने र झर्नेमा पातको रस खानुपर्छ। पातलाई पानीमा हाली मधुरो आगोमा पकाउने र साइटिकामा लड्ने तरिकाले दलिन्छ। फूल र पातलाई तातो पानीमा हाली सुकाएर महिलालाई खाउन पार्ने छिटो साल–नाल झर्छ। यसले त्वचालाई चम्किलो बनाउने र यसको फूललाई लेदो दलिने अभ्यास छ। तालुबाट जम्मा हुने र स्कर्भीमा बिउको धुलो दलिनेछ।

डाइविटिजको नियन्त्रण गर्ने समस्या, रक्तचाप घटाउने तरिकासहित जोर्नी दुख्ने समस्याहरुलाई दूर गर्छ। यो मृगौलालाई स्वस्थ राख्न र मजबूत बनाउन सहयोग पु¥याउँछ। यसले पेटका किरा मार्ने तथा ज्वरो नियन्त्रण गर्न सक्छ। एन्टिहिस्टामाइन तत्व पाउने गरी नियमित सात दिनसम्म पिउने ले एलर्जीलाई दूर गर्दछ। साथै, साइटिका रोगको लागि यो एउटा रामबाण औषधि मानिन्छ। एन्टी अक्सिडेन्ट तत्व पाउने गरी, यो एड्स जिवाणुहरुलाई बढ़न नदिन्छ। यसको फुल अधिकतर पानीमा पकाइ र सात दिनसम्म पिउने ले जनडिस कम हुन्छ। यसको पात, बोक्रा, बीउ, र फुल सबै औषधीको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।