कात्तिक ४, काठमाडौं । बडादसैँको मुख्य दिन आज विजयादशमी हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ। आजको दिन मान्यजनबाट निधारमा टीका र शिरमा जमरा लगाएर आशीर्वाद ग्रहण गर्ने परम्परा छ। दसैँको टीकाले परिवारका सदस्य तथा आफन्तबीच आपसी सद्भाव, आत्मीयता र सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउने विश्वास गरिन्छ।
नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार आज बिहान ८ बजेर ४९ मिनेटमा देवी विसर्जन गरेपछि टीका लगाउन सकिन्छ। समितिले टीका लगाउने उत्तम साइत बिहान १० बजेर २६ मिनेट निर्धारण गरेको छ।
समितिका अनुसार दसैँको टीका लगाउँदा टीका थाप्ने व्यक्ति पश्चिम फर्किने र टीका लगाइदिने व्यक्ति पूर्व फर्किने परम्परा छ। धार्मिक मान्यताअनुसार दक्षिण फर्किएर पितृकर्म गरिने भएकाले दसैँको टीका लगाउँदा दक्षिण दिशातर्फ फर्किने चलन नरहेको बताइन्छ।
धार्मिक परम्पराअनुसार देवी विसर्जनपछि टीका लगाउने क्रम सुरु हुन्छ। सबैभन्दा पहिले कुलदेवता र पितृदेवतालाई टीका चढाउने चलन छ। त्यसपछि कलशमा राखिएको पवित्र जलले अभिषेक गरी इष्टदेवता र कुलदेवतालाई स्मरण गर्दै जमरा काट्ने गरिन्छ। कतिपय स्थानमा घरको मूल ढोकामाथि टीका लगाउने परम्परासमेत रहेको छ।
गुरुपुरोहितबाट पूजा गराउने परम्परा भएका घरमा उहाँहरूबाट र अन्य घरमा परिवारका मान्यजनबाट टीका तथा जमरा लगाउने गरिन्छ। त्यसपछि परिवारका अन्य सदस्य तथा आफन्तकहाँ पुगेर टीका ग्रहण गर्ने र आशीर्वाद लिने चलन छ।

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले उत्तम साइतमा टीका लगाउन चाहनेहरूका लागि बिहान १० बजेर २६ मिनेटको समय निर्धारण गरेको हो। तर, टाढा जानुपर्ने वा अन्य बाध्यताका कारण निर्धारित साइतमा टीका लगाउन नसक्नेहरूले चिन्ता लिन आवश्यक नरहेको समितिका पूर्वसदस्य प्रा.डा. देवमणि भट्टराईले बताउनुभएको छ।
उहाँका अनुसार परम्पराअनुसार बिहान घाम झुल्किएपछि मान्यजनबाट टीका ग्रहण गर्न सकिन्छ। उत्तम साइतको समय बिते पनि मान्यजनबाट टीकाप्रसाद ग्रहण गर्न कुनै बाधा नपर्ने उहाँको भनाइ छ।
विजयादशमी केवल टीका र जमरा लगाउने पर्व मात्र नभई अग्रजबाट आशीर्वाद लिने, परिवार तथा आफन्तबीच भेटघाट गर्ने र आपसी प्रेम, सद्भाव तथा एकता सुदृढ बनाउने महत्वपूर्ण अवसर पनि हो। यस दिन टाढा रहेका आफन्तसमेत घर फर्किएर परिवारसँग दसैँ मनाउने भएकाले यसको सामाजिक तथा सांस्कृतिक महत्व विशेष रहेको छ।
त्यसैले उत्तम साइतमा टीका लगाउन नसक्नेहरूले अनावश्यक चिन्ता नलिई परम्पराअनुसार मान्यजनबाट टीका तथा जमरा ग्रहण गरी विजयादशमी मनाउन सक्नेछन्।