बुधबार २६ कार्तिक, २०८३
कार्तिक २५, काठमाडौं । हिन्दु नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहार अर्थात् यमपञ्चकको अन्तिम दिन आज देशभर दिदीबहिनीले आफ्ना दाजुभाइलाई श्रद्धा, आस्था र स्नेहपूर्वक भाइटीका लगाएर पर्व मनाउँदै छन्। प्रत्येक वर्ष कार्तिक शुक्ल द्वितीयाका दिन मनाइने भाइटीका पर्वलाई दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीचको पवित्र प्रेम, आत्मीयता, सद्भाव र पारिवारिक सम्बन्ध प्रगाढ बनाउने विशेष पर्वका रूपमा लिइन्छ।
नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार यस वर्ष भाइटीका लगाउने उत्तम साइत बिहान ११ बजेर ७ मिनेटमा रहेको छ। साइत खोज्नेहरूका लागि उक्त समय उत्तम रहेको समितिले जनाएको छ। यद्यपि सर्वसाधारणका लागि भने आज दिनभर भाइटीका लगाउन कुनै बाधा नरहेको समितिको भनाइ छ। समितिका अनुसार भाइटीका लगाउँदा दिदीबहिनी पूर्व र दाजुभाइ पश्चिम फर्किनुपर्नेछ।
भाइटीकाका दिन दिदीबहिनीले आफ्ना दाजुभाइलाई सप्तरङ्गी टीका लगाइदिने, मखमली तथा सयपत्री फूलका माला पहिराइदिने र दीर्घायु, सुस्वास्थ्य, सुख, शान्ति एवं समृद्धिको कामना गर्ने परम्परा छ। त्यसैगरी दाजुभाइले पनि दिदीबहिनीलाई टीका लगाइदिई उपहार तथा दक्षिणा प्रदान गर्दै उनीहरूको सुखी र समृद्ध जीवनको कामना गर्ने चलन छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार यमराज र उनकी बहिनी यमुनाबीचको पवित्र स्नेह तथा सम्बन्धसँग भाइटीका पर्व जोडिएको छ। यमुनाले आफ्ना दाजु यमराजलाई घरमा निमन्त्रणा गरी आदरसत्कारसहित टीका लगाएर पूजा गरेको र दाजु–बहिनीबीचको प्रेम तथा सद्भावको सम्मानस्वरूप यमराजले यस दिन टीका लगाउने दाजुभाइको दीर्घायु हुने वरदान दिएको धार्मिक विश्वास रहिआएको छ।
दिदीबहिनी र दाजुभाइबीचको सम्बन्ध केवल रगतको नातामा मात्र सीमित हुँदैन। यो माया, विश्वास, त्याग, समर्पण र एकअर्काप्रतिको जिम्मेवारीले जोडिएको पवित्र सम्बन्ध हो। जीवनका हरेक सुखदुःखमा एकअर्काको साथ दिने, दुःखमा ढाडस दिने र खुसीमा रमाउने दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीचको आत्मीयतालाई भाइटीकाले थप प्रगाढ बनाउने गर्दछ।
विशेषगरी टाढा–टाढा रहेका दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीसम्म यस पर्वका अवसरमा आफ्नो जन्मघर तथा माइतीघर पुगेर भेटघाट गर्ने भएकाले भाइटीकाले पारिवारिक पुनर्मिलन र आपसी सद्भाव बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ। व्यस्त जीवनशैली र भौगोलिक दूरीका कारण नियमित भेटघाट गर्न नपाएका परिवारका सदस्यहरूका लागि पनि यो पर्व भेटघाट, माया र आत्मीयता साटासाट गर्ने महत्वपूर्ण अवसर बन्ने गरेको छ।
नेपालमा तिहारको अन्तिम दिनका रूपमा मनाइने भाइटीका पर्वले नेपाली समाजमा रहेको पारिवारिक एकता, सामाजिक सद्भाव, प्रेम र सांस्कृतिक परम्परालाई पुस्तान्तरण गर्नसमेत महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँदै आएको छ।
यस पर्वले दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीचको पवित्र सम्बन्धलाई सधैँ प्रगाढ बनाउँदै सबैको जीवनमा सुख, शान्ति, समृद्धि र खुसी ल्याओस् भन्ने शुभकामना व्यक्त गरिन्छ।